Ameland

Het beeld van de begraafplaats moet kloppen
Ameland groepeert historisch ogende zerken en modernere graftekens afzonderlijk van elkaar. Op die manier wil de gemeente de cultuurhistorische waarde van de begraafplaatsen bewaren.

Grafmonumenten op de Waddeneilanden tonen afbeeldingen van schepen, reddingssloepen en andere verwijzingen naar de geschiedenis van de Wadden. Hardstenen stèles zijn typerend voor het gebied. Vijf Amelanders, de werkgroep inventarisatie grafmonumenten, hebben op verzoek van de gemeente samen met streekarchivaris Tjeerd Jongsma en funerair deskundige Leon Bok, de graven op de drie gemeentelijke begraafplaatsen op Ameland geïnventariseerd en zerken en stèles aangewezen die ze cultureel historisch waardevol vinden. "Dit was nodig omdat de gemeente steeds meer grafmonumenten in bezit kreeg”, zegt ambtenaar burgerzaken Pedro Kooiker.

Blijflijst
De inventarisatie leverde een ‘blijflijst’ op van zo’n honderd grafmonumenten. Die lijst en de input van de stichting De Ouwe Pôlle Ameland, die zich bezighoudt met de geschiedenis en de cultuur van het eiland, leidde tot het aanwijzen van zones met grafmonumenten die cultuur-historisch waarde hebben en terreinen waar juist moderne graftekens staan. Waar nodig werden oude zerken verplaatst om het geheel kloppend te maken. "Dit lukt niet op elke begraafplaats”, zegt Kooiker. "In Hollum staat een oude kerk, waardoor de begraafplaats goed is in te delen. De begraafplaats van Ballum is hier te klein voor. Maar waar het kan, zijn zones.”

Over één kam
Wie nu op een van de gemeentelijke begraafplaatsen wil begraven, moet bij het plaatsen van een zerk of stèle rekening houden met de stijl van de buurgraven. "Alles kan, maar niet overal”, aldus Kooiker. "Het geheel moet steeds een mooi beeld zijn.” Ondanks de angst voor ruiming, die er in het begin was, hoort hij nu eigenlijk alleen maar positieve reacties. "Mensen begrijpen nu de bedoeling en men vindt de begraafplaatsen over het algemeen mooier dan voor we aan dit project begonnen.”
Funerair deskundige Leon Bok, die vanaf het begin betrokken was bij de herindeling, beaamt dat. "Ik wou dat meer begraafplaatsen het zo deden”, zegt hij. "Veel gemeenten kiezen ervoor om alle begraafplaatsen over één kam te scheren. Dat de goedkoopste aanpak. Maar Ameland heeft duidelijk gekozen voor de cultuurhistorische insteek. Daar is het resultaat is dan ook naar.”

(Gepubliceerd in Vakblad Uitvaart)

Gonneke Bonting| gonneke@gonnekebonting.nl |0651462002