Belang begraafplaatsen

‘Begraafplaatsen horen bij onze geschiedenis en identiteit’ 
Door de toename van de populariteit van cremeren, raken begraafplaatsen minder in trek. Toch zijn er praktische en cultuurhistorische redenen om zorgvuldig om te springen met begraafplaatsen.

"Laat ik vooropstellen dat veel begraafplaatsen de weg bergopwaarts inmiddels hebben gevonden en de zwaardere jaren alweer achter de rug hebben”, zegt Wim van Midwoud, consulent van de Landelijke Organisatie voor Begraafplaatsen (LOB). "Door het hogere sterftecijfer, de opkomst van natuurbegraafplaatsen en het toenemende aantal islamitische begrafenissen neemt het aantal begravingen in Nederland de laatste drie jaren weer toe. En gemeenten en kerkbesturen zijn door de inkomstenafname van de afgelopen jaren steeds bewuster gaan kijken naar de kostenkant. Gezamenlijk gebruik van administraties, personeel en materieel zijn daarbij effectieve middelen."
Maar voor kerkelijke begraafplaatsen ligt dat toch gecompliceerder dan voor gemeenten. Behalve dat kerkbesturen het financieel zwaar hebben, wordt ook het vrijwilligersbestand waarop ze een beroep kunnen doen ouder en kleiner. 

Andere functies
"Wij krijgen geregeld vragen hierover vanuit het hele land”, zegt vice-voorzitter Korrie Korevaart van Terebinth, de stichting die zich inzet voor het behoud van funerair erfgoed. Om aan te geven hoe vanzelfsprekend het zou moeten zijn om oude begraafplaatsen te bewaren, trekt ze een vergelijking met kastelen. "Kastelen zijn het waard om te bewaren. Daarvoor zetten mensen zich in, zijn subsidies beschikbaar en is er monumentenzorg. Want kastelen horen bij onze geschiedenis en identiteit. Hetzelfde geldt natuurlijk voor begraafplaatsen.” Ze ziet begraafplaatsen niet alleen als plek waar nabestaanden hun overledenen kunnen bezoeken en rouwen, maar ook als ecologisch belangrijke plaatsen. Oude bomen, vleermuiskasten, insectenhotels en bijenkassen maken van de kerkhoven stukjes landschap die het bewaren waard zijn.
"Veel mensen bellen ons omdat ze zich zorgen maken en niet goed weten wat ze moeten doen”, vertelt Korevaart. "Als je verwaarlozing signaleert, is het belangrijk om zoveel mogelijk mensen te vinden die begaan zijn met de begraafplaats. Dan is het zaak alle argumenten te benoemen die de begraafplaats waardevol maken.” Ze benadrukt dat een andere blik op begraafplaatsen kan bijdragen aan het behoud. Toneelvoorstellingen en concerten, rondleidingen en lezingen organiseren of een theehuis op het terrein zijn voorbeelden daarvan.

(Gepubliceerd in Vakblad Uitvaart)        

Gonneke Bonting| gonneke@gonnekebonting.nl |0651462002