Corona 1

‘Ik zet vaardigheden in die ik bij Defensie heb geleerd’
De gevolgen van het coronavirus voor het werk in de uitvaartbranche verschillen. In Brabant is het anders dan in Groningen. Een natuurbegraafplaats geeft een ander gevoel dan een reguliere begraafplaats of crematorium. Het maakt uit of je het eerste aanspreekpunt bent van de nabestaanden of de verantwoording hebt over de groep mensen die de boel draaiende moet houden. 

Als iedereen meedenkt, kan er veel
Franca van de Kerkhof
Coda Uitvaarten, Lieshout

"Vorige week had ik een overlijden in Boekel, waar erg veel coronabesmettingen zijn. Als je daar bent, voel je de angst. De man was overleden aan het virus, maar heeft nooit geweten dat hij het had. Zijn broers en zussen zijn dan ook onbeschermd bij hem op bezoek geweest. Ondanks dat ikzelf kort daarvoor ziek was geweest, ben ik naar ze toe gegaan. We hebben afstand bewaard. En het eerste bezoek aan een familie, dat doe ik nog steeds. Kort, met afstand en alleen als er geen zieken bij zijn, maar ik vind het écht belangrijk.
Verder gaat het vooral erom wat nog wél kan. Ik heb een mobiel opbaarhuisje. Daarmee kunnen mensen naar de overledene komen zonder nabestaanden te bezoeken of met anderen in aanraking te komen. Een condoleanceboek of beter maar niet, wegwerppennen erbij, een bezoekrooster zodat mensen niet tegelijk afscheid komen nemen. Als iedereen meedenkt, kan er veel. Een nabestaande realiseerde zich opeens dat hij nog een doosje mondkapjes op zolder had liggen en gaf me die.” 

Voortdurend vraag ik me af of ik nog wel goed bezig ben
Carla van der Burg
Carla van der Burg Uitvaartverzorging, Groningen

"Elke ochtend denk ik, ik gooi mijn telefoon in het Eemskanaal, want wat gaat er nu weer gebeuren? Dingen veranderen zo snel dat ik me voortdurend afvraag of ik nog wel goed bezig ben. Tijdens een uitvaart in de week waarin er nog honderd mensen bij mochten zijn, vroeg ik me opeens af wie van de aanwezigen een ander zou besmetten, wie ik zou besmetten… En wie mij. Mijn man heeft COPD.

Later haalde ik de koeling op bij de weduwe. Ze zei dat ze het zo mooi vond dat mensen met hun handen zand op de kist hadden gegooid en niet met een schepje. Maar die schepjes konden we natuurlijk niet gebruiken vanwege besmettingsgevaar. Er gebeurt veel. En dat terwijl ik in het Noorden woon, waar het relatief meevalt.”

Mensen in de uitvaart zijn ‘zorgmensen'
Wilco Plaggenborg’
Crematorium en Begraafplaatsen Amersfoort

"Het blijft druk en als je de scenario’s ziet, kan het nog veel drukker worden. Vooral als de overledene aan corona is gestorven, bestaat de angst dat er dragers van het virus onder de gasten zijn. En juist nu is het belangrijk dat we op de been blijven. Maatregelen zijn dus belangrijk. Maar het is moeilijk, ook omdat mensen die in de branche werken ‘zorgmensen’ zijn. Meeleven en helpen lijkt tegenstrijdig aan afstand bewaren en hekjes plaatsen. Dat laatste doen we toch, om de ceremonieleider een veilig werkterrein te bieden. Anders loop je de hele dag te corrigeren.In het begin van deze crisis zijn we vrij snel overgestapt op een buffet in plaats van koffie te serveren. Dan kwamen de horecamedewerkers pas binnen als de zaal weer leeg was. Inmiddels is de horeca gesloten en werken de meeste kantoormedewerkers thuis. Het is een voortdurend afstemmen en aanpassen. Twintig jaar geleden werkte ik bij Defensie. Het klinkt gek, maar ik merk dat ik nu vaardigheden inzet die ik daar heb geleerd. Ze helpen me om gepast om te gaan met de emoties die er natuurlijk zijn en een helikopterview te houden.”

Mensen praten kort na, zonder knuffels en handen, maar met meer woorden
Gé Peterink
Natuurbegraafplaats Weverslo, Heide

"De natuur geeft rust en dat helpt in deze tijd. Maar vooral in het begin was het toch moeilijk. We hadden een begraving gepland in de periode waarin er nog honderd mensen bij aanwezig mochten zijn en dat aantal werd teruggebracht voor de begraving had plaatsgevonden. De uitnodigingen waren al verstuurd.
We zijn nu extra blij met ons nieuwe Bospaviljoen. Een grote overkapping met losse stoelen, midden in de natuur. Het geeft een gevoel van beslotenheid en ook van ruimte en dus meer veiligheid. Normaal gesproken mogen nabestaanden de hele dag over de begraving doen. Nu is er een bondig programma en na afloop praten mensen kort na, zonder knuffels en handen, maar met meer woorden dan anders.
Alleen voor een begraving zonder reservering is vooraf fysiek contact noodzakelijk, omdat er dan een plek gekozen moet worden. Ook daarvoor hanteren we noodgedwongen strenge regels. Zo mag er maar één persoon tegelijk in het kantoor komen.”

(Gepubliceerd in Vakblad Uitvaart)

Gonneke Bonting| gonneke@gonnekebonting.nl |0651462002