Uitvaartinterview

‘Een uitvaartinterview haalt de mooiste woorden boven’
Linda’s zomerweek, de talkshow van Linda de Mol, inspireerde uitvaartondernemer Yvonne van Leeuwen tot het ontwikkelen van het uitvaartinterview.

"Het idee ontstond tijdens het regelen van een uitvaart”, zegt Van Leeuwen. "De overledene had veel vrienden, maar de nabestaanden wilden graag in kleine kring afscheid nemen. We kozen voor een samenzijn met koffie en stroopwafels, waarna de meeste mensen vertrokken. Daarna brachten we de overledene naar een kleinere, intieme ruimte om met de allernaasten herinneringen op te halen, in de vorm van een ongedwongen interview. Ik stelde vragen, mensen vertelden over hun band met de overledene en iemand droeg een gedichtje voor. Toen de rouwauto wegreed voor de technische crematie vertrok zijn lichaam, maar hij bleef.”

Een poos later was ze betrokken bij de crematie van een man die jaren in een instelling van de GGZ had gewoond. "Vijftien begeleiders en vijf familieleden die de overledene heel lang niet hadden gesproken, woonden de uitvaart bij”, vertelt ze. "Spontaan vertelden ze elkaar van alles over de overledene. Er kwamen zulke mooie dingen boven. Ik besloot een manier te bedenken om uitvaarten op een andere manier vorm te geven met zulke prachtige en intieme gesprekken.”

Improviserend maar niet uit de losse pols
Daarbij viel ze terug op eerder opgedane kennis en vaardigheden. Van Leeuwen is al jaren werkzaam in de branche, maar in eerste instantie leek haar carrière meer richting showbusiness en theater te gaan. "Ik volgde de opleiding TVCollege en zou beginnen aan een stage bij Joop van den Ende toen het kindje van mijn zus overleed”, vertelt ze. "Mijn zus vroeg of ik de uitvaart wilde vormgeven. Dat was in juni 2000. Vanaf dat moment wist ik dat ik uitvaartverzorger wilde zijn.”
Spreken tijdens de uitvaart deed ze in eerste instantie van papier, maar steeds meer improviserend. "Daardoor kan ik vrijer spreken”, zegt ze. "Dat is ook de manier waarop het bij een uitvaartinterview gaat.” Dat betekent niet dat het uit de losse pols gaat. Aan het interview gaat een grondige voorbereiding vooraf. Van Leeuwen: "Ik vind het belangrijk die woorden naar boven te halen, die in een aula vaak verloren gaan doordat mensen ze op zo'n kwetsbaar moment niet kunnen of durven spreken.” Tijdens een voorgesprek vergaart ze informatie en bespreekt de organisatie van het gesprek met de nabestaanden. Voor het interview zelf zijn maximaal acht nabestaanden met elkaar en de interviewer in gesprek. Afhankelijk van het aantal mensen, de locatie en de wensen kan het gesprek plaatsvinden met dezelfde of wisselende personen. Tussendoor kunnen rituelen uitgevoerd en muziek beluisterd worden. Het interview kan ook gehouden worden in de rijdende ‘Herinneringsbus’.

Team
Van Leeuwen heeft een groepje professionals verzameld. Collega-uitvaartverzorger Leo van den Hazelkamp en presentatrice bij Omroep Gelderland Angelique Krüger als uitvaartinterviewers, videografen Mans Rademaker en Olga Tops en fotograaf Jikke Göbel-van Tongeren. Het interview kan worden gefilmd of gefotografeerd, om daarna als herinneringsboekje of video te worden bewaard.

"We zijn in de opstartfase”, aldus Van Leeuwen. "Ik wil het grondig aanpakken en loop in mijn hoofd een paar stappen vooruit. Ik geloof in het concept. Nu eerst zorgen dat mensen weten dat het bestaat. Uitvaartondernemers kunnen de diensten inhuren. DELA heeft daarvoor al belangstelling getoond. En zodra er voldoende aanmeldingen zijn, starten we met de opleiding tot gecertificeerd Uitvaartinterviewer, door Hella van der Wijst.”

(Gepubliceerd in Vakblad Uitvaart)

Gonneke Bonting| gonneke@gonnekebonting.nl |0651462002