Veur Aaltied

In ‘Veur Aaltied’ speelden levende én overleden dorpsbewoners een rol
Graven op plattelandskerkhoven vormden in Groningen een inspiratiebron voor tien theaterstukken op locatie. Een mooie manier om kerken, kerkhoven en kerkorgels in het voetlicht te plaatsen.

Ondanks de terugloop van het aantal kerkgangers de laatste decennia waren op het Groninger platteland tien oude kerken het afgelopen halfjaar zeker één keer goed gevuld. Op de kansel stond geen dominee maar bepaalden oude en overleden dorpsgenoten de sfeer. Zo voeren amateurtoneelspelers van tien tot zeventig jaar oud eind oktober in de kerk van Loppersum een theaterstuk op dat is geschreven na interviews met de oudste generatie van het dorp. Negen andere dorpen gingen Loppersum voor en overal speelden dorpsgenoten die begraven zijn op de kerkhoven van de kerkjes en andere overledenen een grote rol in het verhaal. Ook het kerkorgel was overal prominent aanwezig.

Producenten Geert Oude Weernink, van de culturele Stichting Pandeon, en Jaap Alkema organiseerden het spektakel en de artistieke leiding was in handen van Ben Smit. Het project kreeg de naam ‘Veur Aaltied’. Oude Weernink vertelt hoe het tot stand kwam: "De Provincie Groningen vroeg mij iets te verzinnen om meer belangstelling te wekken voor de grafcultuur, oude kerken en hun historische orgels. Vooral ook onder jongeren. De kerken in deze provincie genieten vooral internationale bekendheid. Ik moest meteen denken aan de uitdrukking: somebody is walking over my grave. Mijn eerste idee was dan ook om iets te doen met dans.”

Grote rol voor dorpsbewoners
Er volgden twee jaar onderzoek. De context werd duidelijk. Vrijwel elke kerk die in aanmerking kwam, had een kerkhof. Oude Weernink veronderstelde dat de levensverhalen van de mensen die daar begraven liggen tot de verbeelding zouden spreken. Het idee om vooral met dans te werken, liet hij varen. "Dansen viel niet overal in even goede aarde.” En ook een Engelse titel voor het geheel bleek niet aan te spreken. De dialect-Groningse woorden ‘veur aaltied’ betekenen ‘voor altijd’ en dat werd de gemene deler van de theaterstukken.

Oude Weernink en Alkema zochten samenwerking met de Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK) en selecteerden kerken in tien dorpen waarvan inwoners de voorstelling en veel er omheen wilden organiseren en die een bespeelbaar kerkorgel hadden. Bewoners van de dorpen zorgden onder meer voor pr, spelers en figuranten, maakten decors en vertelden de levensverhalen die bekend waren over hun overleden dorpsgenoten. Wie alle tien voorstellingen bezocht, kwam in tien dorpen terecht in verschillende periodes van de geschiedenis.

(Gepubliceerd in Vakblad Uitvaart)
        

 

 

Gonneke Bonting| gonneke@gonnekebonting.nl |0651462002